Wanneer Zijn Marters Actief? Gedrag van Nachtdieren

Hoor je 's nachts rare geluiden op zolder en vraag je je af wanneer die marters precies rondlopen? Steenmarters volgen een vast dag- en nachtritme. Als je dat ritme kent, begrijp je niet alleen waarom je ze juist 's nachts hoort, maar weet je ook wanneer je het beste kunt ingrijpen.

Het dagelijkse ritme van marters

Marters zijn geen vroege vogels. Ze houden van de duisternis. De steenmarter is schemer- en nachtactief: hij is het drukst rond de schemering ('s avonds vroeg en 's ochtends vroeg) en gedurende de nacht.

Voor huiseigenaren betekent dit dat de marters beginnen wanneer jij wilt slapen. Als jij je klaarmaakt voor de nacht, bereiden zij zich voor op hun dag.

Marters beginnen meestal met hun tochten kort nadat de zon is ondergegaan. Ze komen uit hun schuilplaats, maken zich klaar en gaan op zoek naar eten. Wanneer jij je tv uitzet en in bed kruipt, begint hun activiteit pas. Het gestommel boven je hoofd en het gekras op zolder zijn waarschijnlijk marters die aan het werk zijn.

Hoe Herken je Marteractiviteit?

🔊

Geluiden

Let op krassende en kloppende geluiden op zolders of in kruipruimtes.

👃

Geur

Een muskusachtige geur kan wijzen op de aanwezigheid van marters door urine en uitwerpselen.

🐾

Pootafdrukken

Na een regenbui of in de sneeuw kunnen kleine pootafdrukken met vijf tenen ontdekt worden.

🪵

Knaagschade

Controleer zolders en kruipruimtes op knaagschade aan isolatie of bedrading.

Tip!

Documenteer de tijden en locaties van deze signalen met een logboek of wildcamera om gerichte bestrijding te ondersteunen.

Overdag hoor je ze bijna niet. Dan zoeken ze een lekker plekje om te slapen. Helaas is jouw zolder, binnenmuur of kruipruimte daar vaak perfect voor: warm en veilig.

Belangrijk om te onthouden: marters komen vaak terug. Als ze eenmaal een fijne plek hebben gevonden, keren ze nacht na nacht terug. Dat kan erg vervelend zijn als je wilt slapen.

Seizoensgebonden activiteit van marters

Marters gedragen zich per seizoen anders. In de winter, als het koud is, zie je vaker dat marters samen op één plek kruipen. Meer marters betekent meer lawaai en meer kans op schade aan je huis.

Volgens de Zoogdiervereniging zoeken marters in de winter vaker beschutte plekken op om energie te besparen.

De lente brengt andere problemen. In maart en april is het paartijd en worden meestal twee tot vier jongen geboren. In deze periode zijn marters extra actief: de moeder moet veel eten zoeken voor haar jongen. Na een paar weken gaan de kleintjes zelf rondrennen en spelen, en kan het flink luidruchtig worden.

In de zomer gaan jonge marters op onderzoek uit. Ze zoeken nieuwe plekken om te wonen — misschien wel jouw huis. De herfst is vaak rustiger, omdat de marters zich voorbereiden op de winter.

Het patroon blijft hetzelfde: overdag slapen, 's nachts actief. Alleen de hoeveelheid lawaai en het aantal marters verschilt per seizoen.

Hoe herken je marteractiviteit?

Marters laten verschillende sporen achter. De geluiden die ze maken vallen het meest op. Hoor je 's avonds of 's nachts gekras of getik boven het plafond? Dan zijn het waarschijnlijk marters.

Naast geluid kun je op andere dingen letten:

• Geur: Marters verspreiden een sterke geur via hun urine en uitwerpselen. Ze zijn niet zo zindelijk als een kat.
• Knaagschade: Kijk goed op je zolder. Zie je plekken waar geknaagd is aan kabels, rubber of isolatie? Dan heb je waarschijnlijk een marter. Marters knagen aan zachte materialen, niet aan hard PVC of steen.
• Pootafdrukken: Na regen of in de sneeuw kun je kleine pootafdrukken zien.

Belangrijk: deze sporen ontdek je overdag, maar ze zijn 's nachts gemaakt. Je ziet bijna nooit een marter overdag, tenzij hij wordt opgejaagd of jongen heeft.

Je kunt ook leren hoe je martersporen kunt herkennen.

Waarom zijn marters 's nachts actief?

Waarom kiezen marters voor de nacht? Dat komt door de evolutie. Marters jagen op kleine knaagdieren, zoals muizen en ratten. Die dieren zijn ook 's nachts actief. Het is dus logisch dat marters actief zijn wanneer hun voedsel beschikbaar is.

Daarnaast kunnen ze 's nachts mensen en andere grote dieren vermijden. Overdag zijn er meer vijanden. Door 's nachts actief te zijn, zijn ze veiliger.

Hun lichaam is goed aangepast aan het nachtleven. Marters hebben:

• Goed nachtzicht
• Scherpe snorharen om in het donker te voelen
• Een uitstekend gehoor om prooien te vinden
• Een slank lichaam om door kleine openingen te glippen

Deze aanpassingen maken hen goede jagers in de nacht. En helaas ook goede indringers in huizen, waar ze warme plekken vinden om te slapen.

Het is fascinerend hoe goed deze dieren zijn aangepast aan de nacht. Maar het is niet fijn als ze je nachtrust verstoren. Als je meer wilt weten over wat steenmarters eten, helpt dat te begrijpen waarom ze bepaalde plekken opzoeken.

Marters verjagen: timing is alles

Nu je weet wanneer marters actief zijn, kun je ze gerichter aanpakken. Omdat ze 's nachts actief zijn, is dat ook het moment waarop een verjager het meeste effect heeft.

Overweeg een ultrasone marterverjager voor een effectieve aanpak. Het apparaat zendt onophoudelijk hoge tonen uit (doorgaans tussen circa 18 en 25 kHz) die voor marters vervelend zijn, maar voor mensen onhoorbaar. Wil je weten of dit diervriendelijk is? Lees hier of een steenmarterverjager diervriendelijk is. Bewegingsgestuurde lampen kunnen op dezelfde piekmomenten aanvullend helpen.

Wil je je huis "marterproof" maken door gaten dicht te maken? Doe dit overdag. Maar controleer eerst of er geen marters of jongen binnen zijn, anders sluit je ze op.

Denk ook aan het seizoen. Het is geen goed idee om marters te verjagen in maart en april, als er jongen zijn. Wacht tot de jongen oud genoeg zijn om met hun moeder mee te gaan.

Voor auto's zijn er speciale marterverjagers voor de auto, die je in de motorruimte kunt plaatsen. Plaats het apparaat op een stabiele plek, niet direct op hete motoronderdelen. Wil je modellen vergelijken? Bekijk de hele collectie marterverjagers of specifiek de ultrasone marterverjagers, en lees ons complete marter verjagen-advies.

Observeren en documenteren van marteractiviteit

Wil je zeker weten dat je marters hebt en wanneer ze actief zijn? Observeer dan hun gedrag.

Dat kun je doen door:

• Een logboek bij te houden: Schrijf op wanneer je geluiden hoort.
• Een camera te gebruiken: Een camera met bewegingsdetectie kan marters vastleggen.
• Meel te strooien: Strooi wat meel op de grond en kijk of je pootafdrukken ziet.

Na een paar weken weet je precies wanneer de marters actief zijn. Misschien zijn ze eerder of later actief dan normaal, of bezoeken ze bepaalde plekken vaker.

Deze informatie helpt je de juiste aanpak te kiezen. Sommige marters zijn schuwer dan andere. Door goed te kijken, stem je je maatregelen beter af.

Het kost tijd om dit te observeren, maar het is de moeite waard, omdat marters veel schade kunnen veroorzaken.

Wil je het verschil leren tussen verschillende dieren? Lees dan over het verschil tussen bunzing en marter.

Piektijden van marteractiviteit

Dagelijkse Activiteit van Marters

Zonsondergang

Marters verlaten hun schuilplaats.

30-60 min na zonsondergang

Eerste piek: intensieve jacht en speurtocht.

Voor zonsopgang

Tweede piek: laatste jachtronde voor terugkeer.

Seizoensverschillen in Activiteit

Zomer: Actief van ca. 22:00-23:00 uur tot 04:00-05:00 uur.

Winter: Actief van ca. 17:00-18:00 uur tot 07:00-08:00 uur.

Lente (maart-april): Activiteit neemt toe door voortplantingsperiode.

Belangrijk: Overlast en knaagschade worden vooral 's nachts ervaren. Zorg voor preventieve maatregelen op deze piekmomenten!

Marters zijn het meest actief kort na zonsondergang. Ze gaan dan op jacht. De hele nacht blijven ze actief, met korte pauzes, en vlak voor zonsopgang gaan ze nog een keer op pad.

Deze tijden verschillen per seizoen:

• Zomer: Ze beginnen later (rond 22:00) en eindigen vroeger (rond 04:00).
• Winter: Ze beginnen vroeger (rond 17:00) en eindigen later (rond 07:00).

Voor huiseigenaren is dit vervelend, omdat het lawaai het grootst is wanneer je wilt slapen. Marters kunnen soms ook overdag actief zijn, vooral als ze gestoord worden, maar dat duurt meestal niet lang.

Veelgestelde vragen over marteractiviteit