Ontdek de fascinerende wereld van marters in Nederland
Marters zijn slimme, behendige zoogdieren die tot de familie van de marterachtigen (Mustelidae) behoren. In Nederland leven meerdere soorten, van de sierlijke boommarter tot de steenmarter die zich steeds vaker in bebouwd gebied vestigt. Maar hoe groot worden deze dieren eigenlijk, en welke soorten kun je tegenkomen? In dit artikel vergelijken we de vijf martersoorten die in Nederland voorkomen.
Belangrijkste Punten
- In Nederland leven vijf martersoorten: de boommarter (tot 85 cm), steenmarter (tot 75 cm), bunzing (tot 63 cm), hermelijn (tot 42 cm) en wezel (tot 25 cm).
- De steenmarter is de soort die het vaakst voor overlast zorgt in woningen en auto's. Deze soort past zich goed aan stedelijke omgevingen aan.
- Grootte verschilt per soort, geslacht en voedselaanbod. Mannetjes zijn bij vrijwel alle soorten groter dan vrouwtjes.
De boommarter: sierlijke klimmer van het bos
De boommarter is een van de grootste martersoorten in Nederland. Deze dieren bereiken een lengte van 70 tot 85 centimeter (inclusief staart) en wegen tussen de 1 en 2 kilogram. Boommarters zijn uitstekende klimmers en brengen een groot deel van hun tijd door in bomen, waar ze jagen en schuilen.
Het leefgebied van een boommarter kan verrassend groot zijn. Deze soort komt vooral voor in bosrijke gebieden en is minder vaak in de buurt van huizen te vinden dan de steenmarter.
De steenmarter: aanpassingsvaardige stadsbewoner
Steenmarters zijn iets kleiner dan boommarters, met een lengte van 60 tot 75 centimeter en een gewicht van 1,3 tot 2,3 kilogram. Wat deze soort bijzonder maakt, is het vermogen om zich aan te passen aan stedelijke omgevingen. Steenmarters vestigen zich steeds vaker in steden, waar ze zolders, garages en auto's als schuilplaats gebruiken.
Juist de steenmarter is de soort die voor overlast kan zorgen. Knaagschade aan kabels en isolatie, nachtelijk lawaai en geuroverlast zijn veelvoorkomende klachten. Een diervriendelijke marterverjager kan helpen om steenmarters op afstand te houden.
De bunzing: klein maar dapper
De bunzing wordt ongeveer 35 tot 45 centimeter lang, met een staart van 12 tot 18 centimeter. Het gewicht varieert tussen 0,5 en 1,5 kilogram. Bunzings staan bekend om hun moedige karakter en hun vermogen zich te verdedigen tegen veel grotere dieren.
Het kan lastig zijn om een bunzing van een marter te onderscheiden. Een belangrijk verschil is het donkere gezichtsmasker van de bunzing en de lichtere kleur van de steenmarter op de keel.
De hermelijn: kleine maar felle jager
De hermelijn is een van de kleinste martersoorten in Nederland, met een lengte van 20 tot 30 centimeter en een gewicht van 125 tot 350 gram. Ondanks hun geringe formaat zijn hermelijnen felle jagers die prooien aankunnen die groter zijn dan zijzelf.
Hermelijnen jagen vooral op kleine knaagdieren, maar kunnen ook invloed hebben op lokale vogelpopulaties. In de winter krijgt de hermelijn in koudere streken een wit winterkleed, maar in Nederland blijft de vacht meestal bruin.
De wezel: het kleinste roofdier van Europa
De wezel is de kleinste martersoort in Nederland en tevens het kleinste roofdier van Europa. Met een maximale lengte van 20 tot 25 centimeter en een gewicht van 35 tot 250 gram is dit dier extreem klein en lenig. Wezels kunnen door openingen van slechts enkele centimeters kruipen.
Door hun kleine formaat dringen wezels zelden huizen of auto's binnen. Ze jagen voornamelijk op muizen en woelratten, waardoor ze een nuttige rol vervullen in het ecosysteem.
Vergelijking van martersoorten
In onderstaande tabel vergelijken we de vijf Nederlandse martersoorten op grootte, gewicht en kenmerkend gedrag.
| Soort | Maximale lengte (incl. staart) | Gewicht | Kenmerkend gedrag |
|---|---|---|---|
| Boommarter | 85 cm | 1 – 2 kg | Uitstekende boomklimmer |
| Steenmarter | 75 cm | 1,3 – 2,3 kg | Past zich aan stedelijke omgeving aan |
| Bunzing | 63 cm | 0,5 – 1,5 kg | Moedig en verdedigend |
| Hermelijn | 42 cm | 125 – 350 g | Felle jager ondanks klein formaat |
| Wezel | 25 cm | 35 – 250 g | Extreem lenig, kleinste roofdier van Europa |
Wat bepaalt de grootte van een marter?
De grootte van marters wordt door meerdere factoren bepaald:
- Genetica: erfelijke factoren spelen de grootste rol in de uiteindelijke grootte.
- Voedselaanbod: een gevarieerd en rijk dieet draagt bij aan optimale groei. Het dieet van steenmarters verschilt sterk per leefomgeving.
- Leefomgeving: de kwaliteit en grootte van het leefgebied beïnvloeden de ontwikkeling.
- Geslacht: bij vrijwel alle martersoorten zijn mannetjes merkbaar groter dan vrouwtjes.
- Seizoen: in de winter ontwikkelen marters een dikkere vacht, waardoor ze groter lijken. Steenmarters hebben bijzondere aanpassingen voor de koudere maanden.
Marters in de Benelux
De Benelux biedt een gevarieerd leefgebied voor martersoorten. Van de bossen in de Ardennen tot stedelijke gebieden in Nederland en België: marters hebben zich aan diverse omgevingen aangepast. Lees meer over marters in de Benelux voor een uitgebreider overzicht van hun verspreiding.
Last van marters? Pak het diervriendelijk aan
Hoewel marters fascinerende dieren zijn, kan vooral de steenmarter voor aanzienlijke overlast zorgen in en rond woningen. Van knaagschade aan autokabels tot geluidsoverlast op zolder: het is begrijpelijk dat je actie wilt ondernemen.
De Altho Marterverjager maakt gebruik van ultrasoon geluid om marters op afstand te houden, zonder de dieren te schaden. Zo vind je een balans tussen het beschermen van je eigendommen en het respecteren van de natuur.
Altho Marterverjager
Diervriendelijke ultrasone marterverjager voor zolder, garage en tuin. Houdt steenmarters effectief op afstand.
Bekijk productVeelgestelde vragen
Hoe groot wordt een steenmarter?
Een steenmarter bereikt een lengte van 60 tot 75 centimeter (inclusief staart) en weegt tussen de 1,3 en 2,3 kilogram. Mannetjes zijn over het algemeen iets groter dan vrouwtjes.
Welke martersoort veroorzaakt de meeste overlast?
De steenmarter zorgt het vaakst voor overlast in Nederland. Deze soort vestigt zich graag in woningen, garages en auto's, en kan schade aanrichten aan kabels, isolatie en dakbedekking.
Zijn marters beschermd in Nederland?
Ja, alle martersoorten in Nederland zijn beschermd onder de Wet natuurbescherming. Het is verboden om marters te vangen of te doden. Wel mag je ze verjagen met diervriendelijke middelen, zoals een ultrasone marterverjager.
Wat is het verschil tussen een boommarter en een steenmarter?
Het belangrijkste uiterlijke verschil is de keelvlek: bij steenmarters is deze wit en gevorkt, bij boommarters geelbruin en aaneengesloten. Daarnaast leeft de boommarter vooral in bossen, terwijl de steenmarter zich ook in stedelijke gebieden vestigt.
Last van marters?
Bekijk marterverjagers voor auto, dakisolatie, schuur en zolder.
Kies direct op situatie
