Marterschade Verzekering: Wat Dekt Je Polis Echt?

Wat is marterschade en waarom is het belangrijk?

Steenmarters maken steeds vaker dingen kapot aan auto's en huizen in Nederland en België. Hun tandjes zijn scherp en ze knagen graag aan kabels, leidingen en isolatiemateriaal. Auto’s bieden een droge, beschutte en vaak nog warme plek; zolders en spouwen zijn ideaal als rust- of nestplaats. Misschien heb je zelf al eens vreemde storingen of geluiden gehad en je afgevraagd of er een marter in het spel was.

Belangrijk om te weten: marters doen dit niet omdat ze “honger hebben” of dol zijn op de smaak van kabels. Onderzoek laat zien dat het meestal gaat om territoriaal gedrag en “proefbijten”. Een auto die steeds op dezelfde plek staat, wordt door één marter gemarkeerd als onderdeel van zijn territorium. Rijd je vervolgens naar een andere plek waar een andere marter de baas is, dan neem je die geurvlaggen mee. Voor die tweede marter is dat een directe provocatie. In de daaropvolgende “territoriale woede” bijt, krabt en trekt hij aan alles waar de geur op zit: kabels, slangen en isolatie.

Daarnaast speelt nieuwsgierigheid een rol. Jonge marters verkennen hun omgeving door te bijten in materialen die zacht veren, zoals isolatie en rubber. Dat verklaart waarom schade soms lijkt op “speelschade”: hier en daar aangevreten kabels, isolatie die uit elkaar is getrokken, of dempingsmatten die versnipperd zijn.

Het is belangrijk om te weten wat je verzekering betaalt als een marter iets kapot maakt. Anders kan je opeens zelf duizenden euro’s kwijt zijn. Schade door steenmarters en andere marterachtigen loopt in de Benelux inmiddels op tot vele tientallen miljoenen euro per jaar. Verschillende onderzoeken en schattingen komen tot uiteenlopende bedragen, maar duidelijk is: het gaat om een structureel probleem, niet om een paar “pechgevallen”.

De steenmarter (Martes foina) is een beschermd dier in Nederland en België (in Nederland onder andere sinds 2002). Je mag ze niet zomaar vangen, verplaatsen of doden. Dat betekent dat de focus ligt op preventie en wering, niet op bestrijding. Dat maakt de situatie voor autobezitters en huiseigenaren ingewikkeld: je mag het dier niet aanpakken, maar je zit wel met de schade en de rekening.

Of je verzekering de schade betaalt, hangt af van de dekking en de precieze polisvoorwaarden. Sommige verzekeraars groeperen marters onder “ongedierte”, andere onder “(wilde) dieren” of “natuurschade”. Dat kan een wereld van verschil maken voor je portemonnee.

Een voorbeeld uit de praktijk: iemand dacht dat haar autoverzekering marterschade wel zou vergoeden, maar had alleen een WA-verzekering. Toen haar kabels waren doorgebeten, kreeg ze niets vergoed en moest ze zelf ruim 700 euro aan reparatiekosten betalen. Als ze vooraf had geweten hoe haar polis werkte, had ze misschien een andere dekking gekozen of eerder preventie ingezet.

Marterschade aan auto's: welke verzekering betaalt wat?

Laten we eerst kijken naar schade aan auto's. Daar is de basis vaak duidelijk, maar de details (zoals gevolgschade, eigen risico en bonus-malus) zorgen geregeld voor verrassingen.

Heb je alleen een WA-verzekering, dan is de situatie helder: WA dekt alleen schade die jij met je auto bij anderen veroorzaakt. Schade door marters aan jouw eigen auto – bijvoorbeeld doorgebeten remleidingen, storingskabels of koelslangen – wordt dan niet vergoed.

Met een beperkt casco (WA+) of volledig casco (Allrisk) ben je in principe een stuk beter beschermd. Moderne WA+- en Allrisk-pakketten noemen in de voorwaarden vaak expliciet “schade aan bekabeling en leidingen door dieren”. Bij oudere of goedkope polissen staat marterschade soms niet genoemd of zelfs uitgesloten. Let daarom op formuleringen zoals “schade door dieren”, “bijten of knagen” en op eventuele uitzonderingen.

Directe schade vs. gevolgschade bij auto's

Een belangrijk onderscheid dat in polisvoorwaarden terugkomt, is dat tussen directe schade en gevolgschade:

• Directe schade: wat de marter zelf kapotmaakt (bijvoorbeeld een doorgebeten koelslang of kabel).
• Gevolgschade: de schade die daarna ontstaat (bijvoorbeeld een oververhitte motor omdat je bent doorgereden met koelvloeistofverlies).

Veel WA+-polissen vergoeden alleen de directe schade: de kapotte slang of kabel. De motorschade omdat er is doorgereden met een gebrek, zien ze dan als gevolg van gebruik of nalatigheid en die wordt niet altijd vergoed. Allrisk-polissen zijn vaak ruimer, maar ook daar kunnen uitzonderingen gelden, zeker als waarschuwingslampjes genegeerd zijn.

Een voorbeeld: een marter bijt een klein gaatje in een koelslang. Koud zie je niets. Tijdens het rijden spuit onder druk langzaam koelvloeistof weg. De temperatuur loopt op, je negeert het rode lampje of merkt het te laat, en de cilinderkop raakt beschadigd. De slang vervangen kost misschien 80–150 euro, maar een motorrevisie kan duizenden euro’s kosten. Die motorreparatie wordt in veel polissen niet (volledig) vergoed.

Is het slim om elke marterschade te claimen?

Zelfs als je dekking hebt, is het niet altijd verstandig om kleine schades te claimen. Heb je bijvoorbeeld 300 euro eigen risico en bedraagt de schade 350 euro, dan krijg je maar 50 euro vergoed. Daartegenover kan staan dat je schadevrije jaren terugvallen en je premie de komende jaren flink omhooggaat. Op de lange termijn ben je dan vaak duurder uit dan wanneer je de reparatie zelf betaalt.

Vraag bij twijfel aan je verzekeraar of tussenpersoon wat het effect van een claim is op je premie en schadevrije jaren. Sommige verzekeraars behandelen marterschade (net als ruitbreuk) als “no-blame”: dan verlies je geen schadevrije jaren. Bij andere valt het gewoon onder de normale bonus-malus-regeling.

Extra risico bij elektrische en hybride auto’s

Bij elektrische en hybride auto’s is de schade vaak complexer en duurder. Niet omdat marters “van stroom houden”, maar omdat deze auto’s veel meer sensorkabels, koelleidingen en besturingssystemen hebben. Thermische managementsystemen voor de accu, extra koelslangen en bedrading voor laadsystemen zorgen voor meer kwetsbare onderdelen.

Een klein knaaggaatje in een sensor- of koelleiding kan hier leiden tot storingen of uitval van het voertuig. De herstelkosten liggen door de complexiteit en veiligheidsprocedures vaak hoger dan bij een traditionele auto. Benieuwd naar het verband tussen marters en moderne auto’s? Lees dan ook over het verhoogde risico op marterschade bij hybride auto’s.

Marterschade aan huizen: lastiger en minder duidelijk

Bij huizen is marterschade verzekerings-technisch nog lastiger dan bij auto’s. Een veelgeciteerde vuistregel, onder andere in onderzoeken en meldingen rond marterschade aan huizen, is dat grofweg slechts een derde van de huiseigenaren (ongeveer 30%) uiteindelijk (deels) geld krijgt van de opstalverzekering. Exacte percentages verschillen per onderzoek, verzekeraar en situatie, maar duidelijk is: de meerderheid betaalt (een groot deel van) de schade zelf.

De belangrijkste reden is dat veel opstalverzekeringen schade door “ongedierte” uitsluiten. Daar valt in de ogen van sommige verzekeraars ook de steenmarter onder. Andere verzekeraars zien steenmarters als wild dier of maken juist vanwege de beschermde status een uitzondering. Het hangt dus sterk af van de definitie in jouw polis en de interpretatie van de schadebehandelaar.

Zelfs als je opstalverzekering marterschade dekt, gaat het vaak alleen om de directe schade: kapotte isolatie, leidingen of bekabeling. Gevolgschade – zoals waterschade aan plafond en vloer na een lekkage, of brandschade na kortsluiting – wordt niet altijd vergoed. In sommige polisvoorwaarden staat dat expliciet, in andere draait het om interpretatie.

Een klant vertelde: “Ik dacht dat ik goed verzekerd was, maar toen marters mijn dakisolatie kapot hadden gemaakt en er regenwater binnenkwam, betaalde mijn verzekeraar alleen de isolatie en niet de waterschade aan plafond en vloer.” Zulke situaties komen helaas vaak voor.

Een extra pijnpunt: de kosten voor het voorkomen van nieuwe schade. Denk aan het dichtzetten van ingangen, het plaatsen van roosters, of het installeren van een marterwerende voorziening. Deze preventieve kosten worden in de meeste basispolissen niet vergoed, terwijl ze juist op de lange termijn veel schade kunnen schelen.

Wat wordt vaak niet betaald en waarom?

Er zijn vormen van marterschade die in de praktijk zelden of alleen onder beperkende voorwaarden worden vergoed. Het is goed om die vooraf te kennen.

Bij auto’s met alleen een WA-verzekering wordt marterschade aan je eigen voertuig nooit vergoed. De WA-verzekering is wettelijk verplicht, maar dekt uitsluitend schade die jij met de auto bij anderen veroorzaakt.

Bij huizen geldt dat preventie en gevolgschade vaak het probleem vormen. Veel polissen zijn geschreven om acute, onverwachte gebeurtenissen te dekken – niet structurele schade door dieren of achterstallig onderhoud.

• 
  Meestal niet gedekt: preventieve maatregelen (roosters, dichtzetten van kieren, marterwerende matten, verjagers), tenzij in een uitgebreid pakket expliciet opgenomen.
• 
  Vaak niet gedekt: kosten om marters weg te halen of professioneel te verplaatsen, zeker zonder voorafgaande toestemming van de verzekeraar.
• 
  Regelmatig uitgesloten: gevolgschade (bijv. brandschade of grote waterschade) als gevolg van eerder martergevaar, afhankelijk van de precieze polisformulering.
• 
  Nooit gedekt door WA: marterschade aan je eigen auto wanneer je alleen WA verzekerd bent.

Belangrijk: veel verzekeraars hebben een maximumvergoeding voor marterschade (bijvoorbeeld enkele honderden of duizenden euro’s). Alles daarboven betaal je zelf. Ook kunnen ze eisen stellen, zoals het nemen van preventieve maatregelen na de eerste schade, voordat een tweede schade wordt vergoed.

Daarnaast hebben sommige Belgische polissen een zogeheten zorgplicht of preventieclausule: als je herhaaldelijk marterschade claimt zonder aantoonbare preventie (bijvoorbeeld een marterverjager plaatsen), kan de verzekeraar toekomstige claims weigeren of de polis opzeggen.

Hoe weet je of jouw polis marterschade betaalt?

Of jouw polis marterschade dekt, is vaak pas in de kleine lettertjes te vinden. Het loont om daar even rustig voor te gaan zitten – of je verzekeraar er heel gericht naar te vragen.

Zoek in de voorwaarden naar woorden als “schade door dieren”, “schade door knaagdieren”, “wildschade”, “natuurschade”, “plaagdieren” of specifiek “marterschade”. Let extra op:

• Staat bijten of knagen expliciet genoemd?
• Wordt het onderscheid tussen directe schade en gevolgschade gemaakt?
• Is er een maximum voor schade door dieren?
• Geldt er een speciaal (hoger) eigen risico voor marterschade?
• Valt marterschade onder een no-blame regeling of kost een claim je schadevrije jaren?

Vraag daarnaast of je verzekeraar preventieve maatregelen (gedeeltelijk) vergoedt na een eerste schade. Sommige maatschappijen betalen bijvoorbeeld een bijdrage aan een marterverjager als onderdeel van schadebeperking.

Dingen die je kunt doen om schade te voorkomen: beter dan geen geld krijgen

We hebben gezien dat marterschade lang niet altijd (volledig) wordt vergoed en dat gevolgschade een groot risico vormt. Voorkomen is daarom vaak veel goedkoper dan genezen.

Wat werkt (bijna) niet?

Er doen veel “huismiddeltjes” de ronde. Uit praktijkervaring en tests blijkt dat deze middelen hooguit kort werken of schijnveiligheid geven:

• WC-blokjes en andere sterke geurtjes: marters wennen snel aan de geur (habituatie). Bovendien kunnen sommige stoffen corrosie veroorzaken.
• Honden- of mensenhaar: het idee is dat de geur van een “roofdier” afschrikt, maar in tests is het effect minimaal en kortdurend.
• Los gaas onder de auto: kan tijdelijk helpen, maar is onpraktisch en marters leren vaak om via de wielkasten toch de motorruimte te bereiken.

Wat werkt wél volgens tests en praktijkdata?

De meest betrouwbare technieken zijn gebaseerd op fysieke barrières en schrikreactie, niet op een luchtje alleen:

• Hoogspanningssystemen (schrikdraadprincipe): contactplaatjes in de motorruimte geven een korte, felle maar ongevaarlijke schok wanneer een marter ze aanraakt. Daardoor ontstaat een sterke negatieve associatie met jouw auto en mijdt de marter die plek in de toekomst.
• Ultrasone marterverjagers met wisselende frequentie: apparaten die geluidsgolven boven de menselijke gehoorgrens uitzenden, maar voor marters hinderlijk zijn. Belangrijk is dat de toonhoogte en het patroon variëren; statische tonen leiden snel tot gewenning. Zie bijvoorbeeld onze marterverjagers voor auto’s.
• Mechanische bescherming van kabels: harde geribbelde mantels om kwetsbare kabels en slangen verkleinen de kans op directe bijtschade.

Deze oplossingen zijn niet gratis, maar vallen vaak in de orde van enkele tientallen tot hooguit een paar honderd euro. Eén serieuze marterschade overstijgt die kosten al snel.

Waarom kiest een marter juist jouw auto of huis?

Het eerder genoemde territoriale gedrag speelt hier een grote rol. Een paar praktische observaties:

• Wisselende parkeerplekken: parkeer je ’s nachts vaak op verschillende adressen (bijvoorbeeld thuis en bij je partner), dan vervoert je auto geursporen tussen territoria. Dit verhoogt de kans op agressieve bijtschade.
• Rustige, beschutte locaties: auto’s die buiten in rustige, groene straten staan, zijn aantrekkelijker dan auto’s in drukke parkeergarages.
• Toegankelijke openingen in huis: open dakranden, ongegaasde ventilatieopeningen en schoorstenen zijn uitnodigend als nestplek.

Voor auto’s kun je denken aan:

• 
  Marterwerende matten onder de auto. Zie ze als extra hindernis, niet als enige oplossing.
• 
  Bescherming voor de motorruimte, zoals gaas of platen zodat marters minder makkelijk bij kabels kunnen komen.
• 
  Ultrasone marterverjagers die een wisselend geluid uitzenden dat marters vervelend vinden.
• 
  Je auto regelmatig verplaatsen in plaats van wekenlang op exact dezelfde plek laten staan.

Voor huizen zijn er andere maatregelen:

• 
  Alle gaten en kieren (< 4 cm) dichten waar marters naar binnen kunnen.
• 
  Roosters plaatsen op openingen en schoorstenen.
• 
  Kiezen voor effectieve apparaten met licht of geluid voor zolders, garages en schuren.
• 
  Geurstoffen zoals lavendelolie alleen als tijdelijke ondersteuning gebruiken; reken niet op langdurige werking.

Een klant vertelde dat hij na twee keer marterschade aan zijn auto een geluidssysteem liet plaatsen voor ongeveer 60 euro. “Sindsdien heb ik geen problemen meer gehad”, zei hij. “Die 60 euro heeft me veel stress en kosten bespaard.”

Als je in een gebied woont waar veel marters zijn, is het extra belangrijk om tijdig te investeren in preventie. Marters zijn gewoontedieren: als jouw auto of zolder eenmaal als “fijne plek” is gemarkeerd, komen ze graag terug.

Wat moet je doen als je toch marterschade hebt?

Ook als je alles goed doet, kan het gebeuren dat je toch marterschade hebt. De manier waarop je dan reageert, kan een groot verschil maken voor zowel de hoogte van de schade als de kans op vergoeding.

Maak eerst foto’s van alle schade: zowel close-ups als overzichtsfoto’s. Zie je pootafdrukken, uitwerpselen of nestmateriaal, leg dit dan ook vast. Dat helpt om aan te tonen dat het om marterschade gaat en niet om slijtage.

Bij auto’s geldt: rij niet onnodig door als er waarschuwingslampjes branden (bijvoorbeeld motorstorings- of koelvloeistoflampje). Doorrijden met een defecte koelslang of kabel kan ervoor zorgen dat een relatief kleine schade uitgroeit tot een total-loss-motorschade – en die gevolgschade wordt niet altijd vergoed.

Meld de schade zo snel mogelijk bij je verzekeraar, idealiter voordat je zelf grote stappen neemt. Sommige verzekeraars willen de schade eerst laten beoordelen of een expert langssturen. Volg hun instructies op en vraag expliciet of er beperkingen zijn voor vervolgschade.

Vraag vervolgens meerdere offertes aan voor het herstel. Zo krijg je een beeld van normale prijzen en sta je sterker in de discussie over wat “redelijk” is. Laat bij voorkeur in de factuur duidelijk vermelden dat het om marterschade gaat.

Kijk na de reparatie meteen naar preventie. Niet alleen om herhaling te voorkomen, maar ook omdat sommige verzekeraars toekomstige claims kunnen weigeren als je aantoonbaar niets hebt gedaan om de kans op nieuwe schade te verkleinen.

Welke verzekering betaalt marterschade het beste?

Ben je op zoek naar een nieuwe verzekering (of wil je je huidige polis toetsen) en wil je specifiek letten op marterschade? Dan is het goed om de verschillen tussen Nederland en België te kennen en te weten waar je op moet letten.

Nederland: WA, WA+ en Allrisk

Voor autoverzekeringen heb je in Nederland grofweg drie smaken:

• WA: dekt alleen schade die jij aan anderen veroorzaakt, nooit schade door marters aan je eigen auto.
• WA+ (Beperkt Casco): dekt vaak schade door brand, diefstal, storm en in veel moderne polissen ook bijtschade door dieren (zoals marters) aan kabels en slangen.
• Allrisk (Volledig Casco): dekt ook zelf veroorzaakte schade en is in principe het ruimst voor marterschade, al gelden soms nog uitsluitingen voor gevolgschade.

Veel grote verzekeraars (zoals Centraal Beheer, ANWB, Univé, a.s.r., Nationale-Nederlanden en anderen) hebben hun voorwaarden de afgelopen jaren aangepast vanwege de toename in marterschade. In een deel van de WA+- en Allrisk-polissen staat inmiddels expliciet dat “schade aan leidingen en bekabeling door dieren” gedekt is.

Let op: polisvoorwaarden veranderen regelmatig. De onderstaande tabel is bedoeld als algemeen voorbeeldbeeld en geen juridisch bindende lijst. Controleer altijd de meest recente voorwaarden of vraag je verzekeraar om schriftelijke bevestiging.

De kern: kies bij veel marteractiviteit bij voorkeur minimaal WA+ en controleer of “schade door dieren” of “marterschade” expliciet genoemd wordt. Vraag daarbij altijd na hoe er wordt omgegaan met gevolgschade en schadevrije jaren.

Benieuwd naar het verband tussen marters en moderne auto’s? Lees dan nog eens over marterschade bij hybride auto’s en de hogere kosten.

België: mini-omnium, full omnium en franchise

In België wordt vaak gesproken over mini-omnium (kleine omnium) en full omnium (grote omnium):

• Mini-omnium: vergelijkbaar met WA+; dekt meestal brand, diefstal, glasbreuk, natuurkrachten en soms marterschade aan kabels en leidingen.
• Full omnium: vergelijkbaar met Allrisk; dekt ook eigen schade en vandalisme.

Een belangrijk verschil met Nederland is dat in België bijna altijd met een vaste franchise (vrijstelling) wordt gewerkt. Stel dat je franchise 250 euro is en de marter veroorzaakt voor 150 euro schade aan bekabeling, dan krijg je niets uitgekeerd, ook al staat marterschade op papier wel onder de dekking. Voor kleine schades is de omniumdekking dus in de praktijk soms een “lege doos”.

Daarnaast kennen sommige Belgische polissen een preventieclausule: als je meerdere keren marterschade claimt zonder aantoonbare preventieve maatregelen te hebben genomen (zoals een marterverjager, rooster of wering), kan de verzekeraar een nieuwe claim weigeren of de polis beëindigen. Dit maakt preventie feitelijk een voorwaarde voor blijvende dekking.

Veelgestelde vragen over marterschade en verzekering

Betaalt mijn WA-autoverzekering marterschade?

Nee. Een WA-verzekering betaalt nooit schade aan je eigen auto, dus ook geen schade door marters. Je hebt minimaal een WA+ (beperkt casco) of Allrisk (volledig casco/omnium) nodig voor dekking van marterschade.

Hoe weet ik of er marterschade is aan mijn auto?

Typische signalen zijn onregelmatige bijtsporen aan kabels en slangen, versnipperde isolatiematten in de motorruimte, vreemde geurtjes en soms pootafdrukken of uitwerpselen. Ook onverklaarbare storingen (motor loopt onregelmatig, koelvloeistofverlies, foutcodes) kunnen wijzen op marterschade.

Wordt mijn verzekering duurder als ik marterschade meld?

Dat hangt af van je verzekeraar en je dekking. Sommige verzekeraars behandelen marterschade als “no-blame” (zoals ruitbreuk), waardoor je schadevrije jaren niet worden aangetast. Bij anderen valt het onder de normale bonus-malus-regeling en kan je premie stijgen. Vraag dit vooraf na. Bij kleine schades kan het financieel slimmer zijn om de reparatie zelf te betalen.

Waarom betalen veel huisverzekeringen geen marterschade?

Veel huisverzekeringen sluiten schade door “ongedierte” of “plaagdieren” uit. In die categorie plaatsen zij soms ook steenmarters. Omdat de steenmarter tegelijk een beschermd dier is, ontstaat er een grijs gebied. Sommige verzekeraars maken daarom een uitzondering en vergoeden marterschade wél (deels), andere niet. Het hangt af van de exacte woorden in jouw polis.

Worden spullen om marters weg te houden betaald door de verzekering?

Basispolissen vergoeden preventieve maatregelen zoals netten, roosters of apparaten met geluid vrijwel nooit. In uitgebreide of “all-in” pakketten kan soms een bijdrage worden gegeven, bijvoorbeeld als onderdeel van schadebeperking na een eerste schade. Vraag je verzekeraar expliciet of preventie (deels) wordt vergoed.

Wat is het verschil tussen directe schade en schade die later ontstaat bij marterschade?

Directe schade is wat de marter zelf kapotmaakt (kabels, leidingen, isolatie). Schade die later ontstaat (gevolgschade) is bijvoorbeeld motorschade door oververhitting, kortsluiting of waterschade na een lekkende leiding. Veel polissen dekken alleen de directe schade, of beperken de vergoeding van gevolgschade tot een maximumbedrag. Het is belangrijk om dit specifiek aan je verzekeraar te vragen.

Mag ik een marter vangen of doden als hij schade maakt?

Nee. De steenmarter is beschermd. Je mag ze niet zomaar doden, vangen of verplaatsen. Er zijn wel diervriendelijke manieren om marters te verjagen of te weren, zoals ultrasone verjagers, lichtflitsen en bouwtechnische wering. In ernstige gevallen kun je contact opnemen met de lokale overheid of een gespecialiseerde wildbeheereenheid.

Hoe vaak komt marterschade voor in Nederland en België?

Marterschade komt steeds vaker voor, vooral in het buitengebied en aan de randen van steden. Jaarlijks gaat het om duizenden meldingen van beschadigde auto’s en woningen. Verschillende schattingen spreken over schadebedragen die oplopen tot tientallen miljoenen euro per jaar in Nederland alleen. Inclusief België ligt dat nog hoger. De exacte hoogte hangt af van het jaar, bron en de manier van tellen (directe en gevolgschade wel of niet meegerekend).