Marters en kippen: zo beschermt u uw kippenren tegen marters

Marters zijn behendige roofdieren die 's nachts toeslaan en kippenhokken met verrassend gemak binnendringen. Een opening van slechts 5 cm is al voldoende. Ze doden vaak meer kippen dan ze opeten, zogeheten "surplus killing", en laten een spoor van vernieling achter. In dit artikel lees je hoe je een marteraanval herkent, welke maatregelen echt werken en hoe je je kippen effectief beschermt.

Wat zijn marters en waarom vallen ze kippen aan?

De steenmarter (Martes foina) is het martertype dat in Nederland en België het vaakst voor overlast zorgt. Deze slanke roofdieren behoren tot de familie der marterachtigen en zijn van nature opportunistische jagers. Hun dieet bestaat uit kleine zoogdieren, vogels, eieren, insecten, fruit en aas.

Kippen zijn voor marters een bijzonder aantrekkelijke prooi. Ze zijn relatief traag, kunnen nauwelijks vliegen en zitten opgesloten in een beperkte ruimte. Bovendien produceren kippen eieren, wat voor marters een extra voedselbron vormt. Het jachtinstinct van marters is zo sterk dat ze regelmatig meer kippen doden dan ze daadwerkelijk opeten. Dit gedrag, bekend als "surplus killing", wordt versterkt door de paniek die in een afgesloten kippenhok ontstaat.

Hoe herken je een marteraanval op je kippenhok?

Het snel herkennen van een marteraanval is essentieel om verdere schade te voorkomen. Let op de volgende kenmerken:

• Bijtwonden in de nek — marters doden hun prooi met een gerichte beet in de nek, wat hun aanvallen onderscheidt van die van vossen of roofvogels.
• Meerdere dode kippen tegelijk — door surplus killing liggen er vaak meer slachtoffers dan logisch lijkt.
• Gedeeltelijk opgegeten kippen — vooral rond de borst en krop, soms alleen het bloed gedronken.
• Verspreide veren en bloed — zowel in als rond het hok.
• Sporen van inbraak — kleine gaten, opengebroken gaas of opgegraven plekken onder het hok.

Heb je pootafdrukken gevonden? Marterpootafdrukken hebben vijf tenen. Lees meer over het herkennen van sporen in onze gids over steenmarter sporen herkennen.

Waarom zijn marters zo effectief als kippenhok-indringers?

Marters hebben een combinatie van eigenschappen die hen bijzonder lastig te weren maakt:

1. Extreem lenig — door hun slanke, flexibele lichaam passen ze door openingen van slechts 5 cm doorsnede.
2. Sterke klauwen en tanden — ze kunnen hout doorbijten en dun gaas openbreken.
3. Leervermogen — marters zijn intelligent en onthouden hoe ze eerder succesvol een hok zijn binnengedrongen.
4. Nachtactief — ze jagen wanneer kippen op stok zitten en het minst alert zijn.
5. Scherpe zintuigen — uitstekend zicht, gehoor en reukvermogen helpen bij het opsporen van prooi.

Je kippenhok beschermen tegen marters

Een goede beveiliging combineert meerdere maatregelen. Hieronder de belangrijkste stappen:

Fysieke beveiliging

• Gebruik stevig, gelast gaas met mazen van maximaal 2,5 cm (geen kippengaas, dat is te zwak).
• Leg een betonnen of hardhouten fundering aan om ondergraven te voorkomen.
• Bevestig een overhangende dakrand of gladde plaat aan de bovenkant tegen klimmen.
• Sluit alle deuren en luiken 's avonds stevig af met marterbestendige sluitingen.
• Controleer het hok regelmatig op nieuwe openingen of slijtage aan het gaas.

Aanvullende maatregelen

• Voedselresten verwijderen — laat geen kippenvoer of eierschalen rondslingeren, dit trekt marters aan.
• Omgeving opruimen — verwijder stapels hout, rommel en overwoekerde struiken dicht bij het hok. Marters gebruiken dekking om ongezien te naderen.
• Ultrasone marterverjager plaatsen — een apparaat zoals de Altho Marterverjager zendt geluiden uit die oncomfortabel zijn voor marters maar onhoorbaar voor mensen en kippen.

Wettelijke regels rondom marterbestrijding

In Nederland en België zijn steenmarters beschermde diersoorten. Dit betekent:

• Het is verboden marters te doden of te vangen zonder een ontheffing van de provincie.
• Het verstoren of vernielen van verblijfplaatsen is niet toegestaan.
• Preventieve maatregelen zijn wel toegestaan en worden zelfs aangemoedigd.

Neem bij ernstige overlast contact op met je gemeente of de provinciale faunabeheereenheid. Zij kunnen adviseren over legale mogelijkheden. Diervriendelijke oplossingen zoals ultrasone verjagers zijn altijd toegestaan en vormen vaak de meest praktische aanpak.

Wat eten marters naast kippen?

Marters zijn omnivoren met een seizoensgebonden dieet:

• Kleine zoogdieren — muizen, ratten en jonge konijnen vormen het hoofdbestanddeel.
• Vogels en eieren — naast kippen ook wilde vogels en hun nesten.
• Insecten — vooral in de zomermaanden een belangrijke voedselbron.
• Fruit en bessen — in de herfst eten marters graag gevallen fruit.
• Afval — in stedelijke gebieden doorzoeken ze vuilniszakken en compostbakken.

Deze veelzijdige eetgewoonten maken marters zeer adaptief. Wil je meer weten? Lees ons uitgebreide artikel over wat een steenmarter eet.

Marters en het ecosysteem

Hoewel marters overlast kunnen veroorzaken, spelen ze ook een nuttige rol in de natuur. Ze helpen bij het reguleren van populaties van muizen en ratten en dragen bij aan zaadverspreiding door het eten van fruit. Een marterprobleem bij je kippenhok is daarom geen reden om marters als soort te bestrijden, maar wel om je hok goed te beveiligen.

In stedelijke omgevingen floreren steenmarters juist doordat hun natuurlijke vijanden (grote roofvogels, vossen) daar minder voorkomen. Lees meer in ons artikel over steenmarters in stedelijke gebieden.

Aanbevolen producten

Altho Marterverjager

Ultrasone marterverjager voor zolder, garage, carport en tuin. Onhoorbaar voor mensen, onaangenaam voor marters. Bereik tot 200 m². Eenvoudig te plaatsen.

Bekijk product

Altho Marterverjager incl. batterijen

Dezelfde effectieve ultrasone marterverjager, direct inzetbaar met bijgeleverde batterijen.

Bekijk product

Veelgestelde vragen