Bunzing of marter? Zo herken je het verschil
Een schichtig dier in de tuin of op zolder, maar is het nu een bunzing of een marter? Hoewel ze tot dezelfde familie behoren (de marterachtigen), zijn er duidelijke verschillen in uiterlijk, gedrag en leefwijze. In dit artikel leer je hoe je een bunzing van een steenmarter of boommarter onderscheidt, waar elk dier zich thuisvoelt en wat je kunt doen als een marter zich in je huis nestelt.
Belangrijkste Punten
- Een bunzing is een bodembewoner met korte poten en een donker maskerpatroon. Marters zijn slanker, hebben langere poten en klimmen graag. Het grootste visuele verschil is de bef: steenmarters hebben een witte bef, boommarters een gele.
- Bunzings leven in kleinschalig landschap met dekking en graven holen. Steenmarters zijn opportunisten die zich prima redden in en rond bebouwing, terwijl boommarters gebonden zijn aan grotere bosgebieden.
- Overlast in huis wordt vrijwel altijd veroorzaakt door steenmarters. Ze nestelen op zolders en in spouwmuren, knagen aan kabels en isolatie en laten uitwerpselen en urine achter. Een marterverjager verjaagt ze diervriendelijk; voor schade onder de motorkap is er de marterverjager auto.
De bunzing: een karakteristieke bodembewoner
De bunzing (Mustela putorius) dankt zijn oude bijnaam 'muisstinkhond' aan de sterke geur die hij afscheidt bij gevaar. Het is een middelgroot roofdier met korte poten, een relatief korte staart en een kenmerkend donker maskerpatroon rond de ogen. De donkere bovenvacht laat de lichtere ondervacht doorschijnen, wat een typisch gemêleerd uiterlijk oplevert.
Qua formaat verschilt de bunzing flink tussen de geslachten. Mannetjes hebben een kop-romplengte van 33 tot 45 cm en wegen 500 tot 1.800 gram. Vrouwtjes zijn een stuk kleiner: 28 tot 38 cm en 300 tot 900 gram.
Levenswijze en voedsel
Bunzings zijn nachtdieren en echte bodembewoners. Ze graven holen of nemen bestaande holen over van konijnen. Klimmen doen ze zelden, wat hen duidelijk onderscheidt van marters. Hun voedsel bestaat uit kleine zoogdieren (woelmuizen, veldmuizen, ratten), amfibieën, insecten en af en toe fruit of bessen.
De voortplantingstijd (ranstijd) valt in het voorjaar. Mannetjes leggen dan grote afstanden af op zoek naar een partner. Na een draagtijd van ongeveer zes weken worden gemiddeld vijf tot zeven jongen geboren.
Bunzings staan onder druk
De bunzing komt nog in heel Nederland voor, maar de aantallen nemen af. De belangrijkste oorzaken zijn het verlies van geschikt leefgebied (kleinschalig landschap met heggen, bosjes en overhoekjes) en verkeersslachtoffers. Daarnaast vormt kruising met verwilderde fretten een bedreiging voor de genetische zuiverheid van de populatie.
De marters: steenmarter en boommarter
In Nederland komen twee martersoorten voor: de steenmarter en de boommarter. Hoewel ze op het eerste gezicht op elkaar lijken, zijn er duidelijke verschillen in uiterlijk, leefwijze en de kans dat je ze tegenkomt.
Steenmarter: de stedelijke aanpasser
De steenmarter (Martes foina) is de martersoort die je het vaakst in en rond bebouwing tegenkomt. Herkenbaar aan zijn witte bef die soms doorloopt tot op de voorpoten, heeft dit dier zich uitstekend aangepast aan het stedelijke leven. Steenmarters nestelen graag op zolders, in spouwmuren, garages en carports. Ze zijn nachtactief, uitstekende klimmers en bijzonder nieuwsgierig.
Boommarter: de schuwe bosbewoner
De boommarter (Martes martes) geeft de voorkeur aan grote, aaneengesloten bosgebieden en komt veel minder vaak in de buurt van huizen. Dit dier heeft grotere oren (die meer midden op de kop staan), een gele tot oranjegele bef en een grijsbruine ondervacht. Boommarters zijn uitstekende klimmers die veel tijd in boomkruinen doorbrengen.
Bunzing of marter: zo zie je het verschil
| Kenmerk | Bunzing | Steenmarter | Boommarter |
|---|---|---|---|
| Bef | Geen opvallende bef | Wit, soms doorlopend op poten | Geel tot oranjegeel |
| Lichaamslengte | 28–45 cm (kop-romp) | 40–55 cm (kop-romp) | 40–53 cm (kop-romp) |
| Staart | Kort (12–17 cm) | Lang (22–28 cm) | Lang (20–28 cm) |
| Poten | Kort | Lang, goed voor klimmen | Lang, goed voor klimmen |
| Neus | Donker | Roze/vleeskleurig | Donker/zwartbruin |
| Leefgebied | Kleinschalig landschap, holen | Bebouwing, dorpen, steden | Aaneengesloten bos |
| Klimvaardigheid | Klimt zelden | Uitstekende klimmer | Uitstekende klimmer |
Overlast door steenmarters
Van de drie soorten is het bijna altijd de steenmarter die voor overlast in en rond gebouwen zorgt. Ze zoeken warme, beschutte plekken om te rusten en te nestelen. Daarbij veroorzaken ze regelmatig schade:
- Knaagschade: steenmarters knagen aan elektriciteitskabels, isolatiemateriaal en dakbedekking.
- Geluidsoverlast: nachtelijk getrippel, gestommel en soms geschreeuw op zolder.
- Geuroverlast: urine en uitwerpselen op vaste plekken (latrines), aangevuld met resten van prooien.
- Autoschade: steenmarters zijn berucht om het doorknagen van kabels en slangen onder de motorkap.
Marter verjagen: wat werkt?
De effectiefste aanpak combineert verjaging met het afsluiten van toegangspunten:
- Lokaliseer de toegang: zoek naar gaten, kieren of openingen groter dan 5 cm in dakranden, boeidelen of ventilatieopeningen.
- Plaats een marterverjager: een ultrasoon apparaat stuurt wisselende hoge tonen uit die steenmarters als storend ervaren. Dit drijft ze weg zonder ze te schaden.
- Sluit openingen af: zodra de marter vertrokken is, dicht je alle toegangspunten met stevig materiaal (geen purschuim, dat knagen ze doorheen).
- Verwijder geursporen: maak latrines grondig schoon met een enzymatische reiniger om te voorkomen dat de marter terugkeert op de bekende geur.
Altho Marterverjager
Ultrasone marterverjager voor zolder, garage, carport en tuin. Bereik tot 200 m².
Bekijk productMarter bevestigd? Twee Altho-routes
Beide diervriendelijk (ultrasoon) — geen vergif, geen vallen. Op voorraad in NL.
Voor schade onder de motorkap. Sluit aan op de accu, 24/7 actief. → Bekijk Marterverjager Auto
Auto + huis verjager samen. Bespaart €3,95 t.o.v. los. → Bekijk Compleet Pakket
Vóór 16:00 besteld = vandaag verzonden · 30 dagen retour
Samenleven met bunzings en marters
Bunzings, steenmarters en boommarters spelen een nuttige rol in het ecosysteem. Ze houden populaties van muizen en ratten in toom en ruimen kadavers op. Zolang ze geen overlast veroorzaken, is het verstandig om ze met rust te laten.
Wil je overlast voorkomen? Zorg dan dat zolders en schuurtjes goed zijn afgesloten, laat geen etensresten buiten staan en behoud waar mogelijk natuurlijke elementen in je tuin (heggen, houtstapels) als alternatief leefgebied.
Veelgestelde vragen
Is een bunzing gevaarlijk voor huisdieren?
Bunzings gaan katten en honden doorgaans uit de weg. Ze kunnen wel een bedreiging vormen voor kleine huisdieren zoals konijnen, kippen of cavia's als die niet goed beschermd zijn. Zorg voor een deugdelijk nachthok.
Hoe weet ik of ik een marter of een bunzing in de tuin heb?
Let op het gedrag: klimt het dier over schuttingen en daken, dan is het vrijwel zeker een steenmarter. Bunzings blijven op de grond en graven holen. Uitwerpselen van marters zijn langwerpig (6–8 cm) en gedraaid; bunzinguitwerpselen zijn korter en hebben een kenmerkende sterke geur.
Mag ik een steenmarter vangen of verplaatsen?
Nee. Steenmarters zijn beschermd onder de Wet natuurbescherming. Vangen, doden of verplaatsen is verboden zonder ontheffing. Je mag ze wel verjagen met geluids- of lichtapparaten en je mag toegangspunten afsluiten zodra het dier vertrokken is.
Wat is het verschil tussen een steenmarter en een boommarter?
De steenmarter heeft een witte bef en een roze neus, en leeft vaak in de buurt van bebouwing. De boommarter heeft een gele bef, een donkere neus en leeft in aaneengesloten bosgebieden. Overlast in huis wordt vrijwel altijd veroorzaakt door steenmarters.
Last van marters?
Bekijk marterverjagers voor auto, dakisolatie, schuur en zolder.
Kies direct op situatie
